Some Science Terms | Extra | Is Eolaí Mé | Shows | Cúla4 | TG4 | Súil Eile Skip to main content
 

Some Science Terms

Some Science Terms


A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z


A

Absolute zero / dearbhnialas
absorbance  (= absorbency) / ionsúiteacht
acceleration due to gravity / luasghéarú  de bharr domhantarraingthe
accurate / beacht
acoustic properties / fuaimairíonna
action / gníomhú 
air / aer
alcohol thermometer / teirmiméadar alcóil
algorithm /  algartam
alkaline /  alcaileach 
aluminium / alúmanam 
aluminium foil /  scragall alúmanaim
amalgamate /  malgamaigh 
amino acid /  aimínaigéad 
ammonium / amóiniam 
amplifier / aimplitheoir
analog / analóg
area / achar
asteroid / astaróideach ( mionphláinéad)
astronaut / spásaire
atmosphere / atmaisféar
atom / adamh 
axis / ais


B

bacterium / baictéar 
balance / cothromaíocht 
base / bun 
barometer / baraiméadar 
battery / ceallra
battery charger /luchtaire ceallra
beaker / eascra 
biochemistry / bithcheimic
biodegrade / bith-dhíghrádaigh 
biology / bitheolaíocht 
Bunsen burner /dóire Bunsen
buoyant / buacach 
butane / bútán


C

cable / cábla

calcium / cailciam 
calorescence / calraíocht

camera / ceamara
canal / canáil 

cancellation / cealú 

capillary / ribeach 
carbohydrate / carbaihiodráit 
carbon / carbon
catalyst / catalaíoch 

cell / cill 
Celsius scale / Scála celsius
centigrade / ceinteagrád 
chemical / ceimiceán 
chemiluminescence / ceimealonracht 
chemistry / ceimic 
chloric acid / aigéad clórach
chromatography / crómatagrafaíocht 
circuit / ciorcad
comet / cóiméad 
convection / comhiompar 
crystal / criostal


D

damp / tais 
deactivate / díghníomhachtaigh 
decibel / deicibeil 
decompose / dianscaoil 
decrease / laghdú  
diagram / léaráid 
diameter/ lárlíne 
diaphragm /spiara 
dicarbide /  déchairbíd 
diffuse / idirleath 
dismantle / díchóimeáil
dimension / toise 
dispersion / easrú
dropping pipette / braonphípéad
dyeing /ruaimneoireacht 
dyer /ruaimneoir 
dynamic / dinimiciúil 
dynamic characteristic /saintréith dhinimiciúil
dome / cruinneachán 
dynamo / dineamó


E

earphone /cluasán 
earth/ an domhan 
earth (soil) / cré 
earthquake / crith talún
earth science /domhaneolaíocht 
earth’s magnetic field/ réimse maighnéadach an domhain
echo / macalla
ecology / éiceolaíocht 
effect / éifeacht
effective / éifeachtach
effective atomic number (= EAN) / uimhir  adamhach éifeachtach
elastic / leaisteach 
electric potential /poitéinseal  leictreach
electromagnetic / leictreamaighnéadach 
electron / leictreon 
emulsion / eibleacht 
energy /fuinneamh 
ethanol / eatánal 
example / eiseamláir / sampla 
eye lens/ súil-lionsa / lionsa na súile


F

face /éadan
fact / fíric
factor/ fachtóir 
false/ bréagach
fat / sail 
fathom / feá 
fibre / snáithín 
filter/ scagaire 
first-aid kit / paca céadchabhrach
float / snámh 
fluid / sreabhán 
fluoride / fluairíd 
foil / scragall 
fraction / codán
fragment / blogh / blúire 
fragmentate / blogh 
fragmentation /bloghadh
freeze / reoigh 
freeze-dry / siocreoigh 
freezing point / reophointe 
frequency /minicíocht 
frequency table / tábla minicíochta
friction / frithchuimilt


G

gallon/ galún 
galvanize /galbhánaigh 
gas / gás 
gauge / tomhsaire 
gelatine / geilitín 
generator / gineadóir 
geology / geolaíocht 
gene / géin 
glacial / oighreach 
glass / gloine 
glass-blower / séidire gloine
glass rod /slat  ghloine
glucose / glúcós 
grade /grad 
gram s (= gramme)/ gram 
graph / graf 
gravity / domhantarraingt 
gravitational potential / poitéinseal imtharraingteach
grown junction / cumar fásta
gyromagnetic / gíreamaighnéadach 
gyromagnetic effect / iarmhairt  ghíreamaighnéadach


H

halogen / halaigin 
hard water /uisce crua
harmful  (of substance)/ dochrach 
hearing /éisteacht 
heat / teas
heat transfer / traschur  teasa
hectare / heicteár 
hectogram / heicteagram 
helium /héiliam 
hemisphere / leathsféar 
hexafluoride /heicseafluairíd 
high frequency / ardmhinicíocht 
high vacuum/ ardfholús 
high voltage / ardvoltas 
horizontal axis ais / chothrománach
horse-shoe magnet (= U-magnet)/ crú-mhaighnéad 
hot / te 
humidity / bogthaise 
humus / húmas 
hybrid / hybrid 
hydrogen / hidrigin


I

ice / oighear 
identify / aithin 
ignite / adhain
illuminance/ soilseas
illuminate / soilsigh 
illustrate/ léirigh
implant / ionchlannán 
increase /breisigh/ méadaigh
indicator/táscaire 
indicator diagram/ táscléaráid 
inductor /ionduchtóir 
inflammable / inlasta 
inflammation / athlasadh 
inflate / teann
interface / comhéadan 
invention/ aireagán
invert / inbhéartaigh 
iodide / iaidíd 
iron / iarann 
iron filings /mionrabh  iarainn
isobar / iseabar 
isopropyl/ iseapróipil


J

jamming /plúchadh 
jar /crúsca 
jet / scaird 
jet  (nozzle)/ soc 
jitter / giodam 
join / ceangail 
joint distribution /comhdháileachán 
joule/ giúl
Joule-Thomson effect /iarmhairt  Joule-Thomson
joulometer / giúlmhéadar 
journal bearing /imthaca  giurnálach
jump conditions /léimchoinníollacha
junction / cumar 
junction field-effect transistor /trasraitheoir éifeachta réimse cumair
junction transistor /trasraitheoir cumair


K

katomorphism / catamorfacht 
katoptric system / córas  catoptrach
kelvin / ceilvin 
keratin / ceiritin 
kernel / eithne 
kernel of transformation /eithne thrasfhoirmiúcháin
ketone / céatón 
kilogram /cileagram 
kilometer /ciliméadar 
kilowatt (= kw) /cileavata
kilowatt hour / cileavatuair
kinetic / cinéiteach 
kinetic energy/fuinneamh cinéiteach
kinetic model (of molecules)/ samhail chinéiteach
kinetics /cinéitic
kite / eitleog 
knock-on effect/iarmhairt tulchnagtha
knot / snaidhm 
krypton / crioptón


L

label / lipéad 
laboratory / saotharlann 
lactic acid / aigéad lachtach
lactose/lachtós 
law/ dlí
length /fad
lens / lionsa 
lens condenser / lionsa  comhchruinnithe
level / leibhéal 
life cycle (of star)/ saolré
lightning / tintreach 
lightning conductor/ seoltóir  tintrí
light year/ solasbhliain
lipid /lipid
liquid /leacht 
litmus/litmeas 
litre / lítear 
lower / ísligh
low frequency /ísealmhinicíocht 
low voltage /ísealvoltas
lukewarm /alabhog 
lunar year / bliain ghealaí


M

machine/ meaisín /, inneall
magnesium/ maignéisiam 
magnetic pole / pol maighnéadach
magnetism /maighnéadas 
magnify / formhéadaigh 
magnifying glass / gloine  formhéadúcháin
map/ mapa /léarscáil 
mass /mais 
mean /mean 
medium /mean 
medium frequency /minicíocht  mheánach
melt/ leáigh 
melting point / leáphointe 
metabolism/ meitibileacht 
meteor /dreige 
meteorology /meitéareolaíocht 
meter /méadar 
mid-point / lárphointe 
Milky Way/ Bealach na Bó Finne
millimetre / milliméadar 
moisture / taise 
molecule / móilín


N

needle / snáthaid 
negative/diúltach
negative/ diúltach 
negative charge /lucht diúltach
neuron /néarón 
neutral /neodrach
neutral current /sruth neodrach
newton/niútan 
Newtonian fluid /sreabhán Newton
Newton’s law of gravitation /dlí imtharraingthe Newton
nickel /nicil 
nitration / níotráitiú
node / nód
node input /nód-ionchur 
nodal line /nódlíne / line  nódach
nodal point /nódphointe /pointe nódach
north / thuaidh
nuclear /núicléach 
nylon/ níolón
nuclear / núicléach


O

oblique cone/fiarchón 
observatory / réadlann 
octagon/ochtagán 
odometer / odaiméadar 
optical / optúil 
optical density/ dlús  optúil
optical glass /gloine optúil
optical illusion/ seachmall  radhairc
organic /orgánach
osmosis / osmóis 
outer sphere /imsféar 
output / aschur 
overflow/ forsceith 
overvoltage/forvoltas 
overvoltage release / scaoileadh  forvoltais
oxidation/ ocsaídiú 
oxide / ocsaíd 
oxygen / ocsaigin 
ozone / ózón 
ozone layer / ciseal  ózóin
ozonide / ózóiníd


P

paper chromatography /crómatagrafaíocht pháipéir
papier-maché / papier-mâché 
paraffin / pairifín 
parameter /paraiméadar
pascal / pascal
paste / taos
pendulum / luascadán 
pentagon/ peinteagán 
perimeter / imlíne 
periodic table /tábla  peiriadach
Petri dish /mias Petri
petroleum / peitriliam 
phosphorus / fosfar 
physics / fisic 
pie chart / píchairt 
pie graph (= pie chart)/ píghraf 
pigment / lí 
pipette / pípéad 
planet / pláinéad 
planetarium/ pláinéadlann
plaster of Paris/ plástar  Pháras


Q

quartz/grianchloch 
quartz-fibre manometer /manaiméadar  snáithín grianchloiche
quasar / cuasár 
quasilinear / cuasailíneach 
quasi-stellar/ cuasairéaltach 
quatrefoil / ceathairfhíleach 
quench / much
quencher /múchtóir 
quenching / múchadh 
quiescent current/ sámhshruth 
quiescent state /sámhstaid 
quinary / cúignártha 
quinhydrone/ cuinhiodrón 
quinine / cuinín 
quinol/ cuineol 
quinoline / cuineoilín 
quintuple /cúigiúil 
quota/cuóta 
quotation (= quotient)/ líon 
quotient / líon 
quotient law / dlí an lín
quotient space / líonspás 
quotient topology /líontoipeolaíocht


R

radar/ radar
radiation/radaíocht
radioactive / radaighníomhach
radiography/ radagrafaíocht
radiology /raideolaíocht 
radioluminescence/radalonracht 
radius /ga 
ratio /cóimheas
reaction /imoibriú
reactor / imoibreoir
recycle / athchúrsáil 
reflector / frithchaiteoir
ribosome / ribeasóm 
ribothymidine / ribitimidín 
ruby / rúibín 
ruled surface / dromchla línithe
rust / meirg


S

safety spectacles /gloiní sábháilteacht
saline / salandán
salt/ salann 
sample point / pointe  samplach
satellite / satailít 
semicircle / leathchiorcal 
shade / scáthlínigh 
shadow/scáth
shape /cruth 
sieve /criathar 
silicone / sileacón 
simulator/ insamhlóir 
solar system / grianchóras 
soluble/ intuaslagtha 
solution/tuaslagán
sound barrier/ fuaimbhac 
sound wave / fuaimthonn 
spectrum / speictream 
speed/ luas 
sphere / sféar 
starch /stáirse


T

table / tábla
tangram/tangram 
tank/ umar 
taxonomy /tacsanomaíocht 
technology / teicneolaíocht 
telescope/ teileascóp 
temperature / teocht 
tension / teannas 
test tube /promhadán / triaileadán
theorem / teoirim 
theorem of parallel axes / teoirim na n-aiseanna comhthreomhara
theoretical /teoiriciúil 
theory /teoiric 
thermostat/ teirmeastat 
tinfoil /scragall 
tunnel/tollán 
turbine / tuirbín
tweezers / pionsúirín 
two-dimensional /déthoiseach 
typography / clóghrafaíocht


U

ultrasonic / ultrasonach 
ultraviolet/ ultraivialait 
ultraviolet ray (= UV ray)/ ga ultraivialait
uniaxial /aonaiseach
unit / aonad 
unit cell/ aonadchill 
unsaturated/ neamhsháithithe
universe / cruinne 
universal gas constant /gástairiseach  uilíoch
upper atmosphere/ an t-atmaisféar uachtarach
urea/ úiré 
urethane / úireatán 
uridine / úiridín 
use of materials /úsáid  na n-ábhar
utensil / gléas 
UV ray (= ultraviolet ray)/ ga  ultraivialait
U-value / U-luach


V

vacuum /folús 
valve /comhla 
vapour / gal 
vector / veicteoir 
vertical/ ceartingearach 
vertical axis / ais  cheartingearach
very high frequency (= VHF) / minicíocht an-ard, 
vibrate / crith
vinegar/ fínéagar 
volt / volta
voltage / voltas
voltage amplifier / aimplitheoir voltais
volume / toirt 
volume control (on radio, etc.)/ rialaitheoir  fuaime
volume elasticity / leaisteachas toirte
volume flow /toirtsreabhadh 
volumetric / toirtmhéadrach 
vortex /cuilithe 
vortical field / réimsecuilitheach


W

water / uisce 
water equivalent /coibhéis  uisce
water-level indicator /táscaire  leibhéil uisce
waterproof /uiscedhíonach 
water-repellent / uisce-éarthach 
water-treatment plant / ionad  cóireála uisce
water vapour/galuisce 
watt/ vata 
wattage / vatacht 
watt meter /vatamhéadar 
wave / ton 
wavelength / tonnfhad 
wavelength constant /tairiseach tonnfhaid
wave theory of light/ tonnteoiric  an tsolais
weigh/ meáigh
weigh beam /meághéag 
weight /meáchan


X
x-axis /x-ais 
x-coordinate / x-chomhordanáid 
xenon / xeanón 
xerography / xéaragrafaíocht 
xi /xí 
x-radiation / x-radaíocht 
x-ray / x-gha 
x-ray analysis /anailís  x-ghathach
x-ray astronomy /réalteolaíocht x-ghathach
x-ray crystallography /criostalghrafaíocht  x-ghathach
x-ray diffraction/ díraonadh  x-ghathach
x-ray fluorescence /fluaraiseacht  x-ghathach
x-ray microscopy/ micreascópacht x-ghathach
x-ray spectrum / speictream  x-ghathach
x-ray tube /feadán  x-ghathach
xylan/ xiolán 
xylene /  xiléin


Y

yard / slat 
yaw / luascáil 
Y-connection / Y-nasc 
year / bliain
yeast / giosta 
yield-point / géillphointe 
yield stress / géillstrus 
yield value / géill-luach 
yoke  / cuing


Z

zero /nialas 
zero-force/  nialasfhórsa 
zero-order reaction /imoibriú nialas-oird
zero-point energy / fuinneamh ag an nialasphointe
zig-zag /fiarlán 
zinc / sinc 
zinc powder /púdar since
zinc strip /stiall  since
zircon / siorcón 
zirconium / siorcóiniam 
Z-modulation / Z-mhodhnú 
zodiac / stoidiaca 
zodiacal / stoidiacach 
zone  /crios 
zone melting /mínghlanadh criosach
zone of silence/ crios ciúnais
zone plate/ pláta / criosach
zone refining /mínghlanadh criosach
Z-transform /Z-thrasfhoirm 

Watch

Do it at home

Do it at Home

Extra

Extra

Presenters

Presenters